'Kardeşime eş arıyorum' Yeni tuzağın mağduru çok!

Uzmanlar, arkadaşlık ve çöpçatan internet sitelerinde, mobil uygulamalarda ve sosyal medya gruplarında yer alan bu mesajlardan uzak durulması yönünde uyarıda bulunarak, bu tür durumlarla karşılaşan kişilerin mesaj atan numarayı engellemesini ve adli makamlara başvurmasını önerdi.

Son dönemlerde mesaj yoluyla başlayan dolandırıcılık olaylarının artmaya başladığını belirten Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ali Murat Kırık, "Evlilik vaadiyle erkeklerin kandırıldığı, dolandırıldığı ve mağdur edildiğine şahit oluyoruz. Ama aynı durumun kadınlar için de geçerli olduğunu ifade etmek mümkün. Arkadaşlık grupları, çöpçatan siteleri aracılığıyla dolandırıcılık işleminin gerçekleştirildiği ve siber dolandırıcıların özellikle mağdurları tuzağına düşürdüğünü görüyoruz. Burada bir kişinin kardeşiyle sizi evlendirmek istediği, bunun için de kardeşinin çekindiği, fakat bu noktada evlenme konusunda adım atmak istediği, ancak bu adımı atmak isterken de gizlilik konusunda bazı problemler yaşadığı, bundan dolayı da ağabeyini yani bu kişiyi görevli kıldığını ifade ediyor" dedi.

Evlenme amacıyla ya da arkadaş bulma amacıyla bu gruplara katılan kişilerin, bu mesajlardan şüphe duymadığını belirten Murat Kırık, "Mesaj atan kişi aradan çekiliyor ve sizinle kardeşini bir araya getireceğini ama öncelikle sanal ortamdan bir yazışma meydana getireceğini ifade ediyor. Bundan sonraki süreçte duygusal yazışmalar meydana gelmeye başlıyor. Kişiyle birlikte özel bilgiler veya özel görüntülerin paylaşılması söz konusu olabiliyor. Çünkü dolandırıcılar kişinin bu noktadaki ilgisini öğrendikten sonra tuzağına düşürebilmek için sahte whatsapp mesajları ortaya koymaya başlıyorlar. Bu mesajlarda güya cinsel tacizde bulunulduğu ya da müstehcen görüntüleri karşı tarafa gönderdiği, eğer belli bir fidye vermezse bundan sonraki süreçte bu görüntüleri arkadaşıyla, çevresiyle, eşiyle, dostuyla, sosyal medyadaki gruplarda paylaşacağını ifade ediyor. Burada mağdur ciddi bir korku ve paniğe kapılmış oluyor" ifadelerini kullandı.

Bazı internet siteleri aracılığıyla sahte yazışmaların oluşturulabildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Kırık, "Burada kullanıcının ismini değiştirebiliyorsunuz, mesajı değiştirebiliyorsunuz, hatta telefon modeline varana dek; bir dolandırıcılık söz konusu olmuş oluyor. O sahte görseller mağdura gönderilmiş oluyor ve mağdur korkusundan dolayı istenen fidyeyi ister istemez vermek durumunda kalıyor. Vermek burada bizi daha kötü bir sonla karşı karşıya bırakıyor. Çünkü siber dolandırıcı, karşı tarafın bu konuda açığını görünce yumuşak karnından yakalamaya çalışıyor ve çok daha fazla tehdit ve şantajları devam ettiriyor. Burada bir oltalama tuzağı söz konusu. Bunu bir balık avına benzetebiliriz. Balığın yemini oltanın ucuna takıyorsunuz, oltayı sallıyorsunuz. Kimi düşürebilirse ve burada da düşürme oranı yüksek olursa, bu sefer dolandırıcılar daha fazla bu işin üstüne gitmeye çalışıyorlar. Dolayısıyla illaki bir gruba girmenize gerek yok. Çünkü bir sanal numara üzerinden, özellikle belli telefonlarda kullanılan mesajlar üzerinden bunlar gönderilmiş oluyor ve kişi bu mesaja cevap verirse tuzağa düşmüş oluyor" dedi.

Dolandırıcıların yapay zeka kullanarak sahte fotoğraf ve sesler oluşturabildiklerinin altını çizen Kırık, "Günümüzde yapay zeka ve teknoloji o kadar üst düzeye çıktı ki, artık sahte görselleri ya da internet ortamından görselleri araştırma devri tarihe karışmış oldu. Çünkü artık kullanıcılar ve dolandırıcılar yapay zeka kullanarak hayallerindeki kadın ve erkek profillerini çok kolay bir şekilde oluşturabiliyorlar. Geçmişte görseller aracılığıyla bir tarama yaptığımızda o görselin nerede kullanıldığını bulabiliyorduk, tespit edebiliyorduk. Dolayısıyla profilin sahte olup olmadığını tespit edebilme şansımız vardı. Ama artık yapay zeka kullanıcılara orijinal, özgün içerikler üretebildiğinden dolayı, komut bazlı içerikler üretebildiğinden dolayı karşı taraf bunu anlayamıyor" diyerek vatandaşları uyardı.