Kulaklarımız çevremizi ve dünyayı algılamamızda hayati rol oynuyor. Ancak modern yaşamın getirdiği gürültü kirliliği ve yanlış alışkanlıklar, işitme sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Özellikle gençler arasında yaygınlaşan kulaklık kullanımı, bilinçsiz ve yüksek sesle gerçekleştiğinde kalıcı hasarlara neden olabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde 1,5 milyardan fazla insan işitme kaybı riski altında bulunuyor. Uzmanlar, erken önlem alınmaması halinde bu sayının artabileceğine dikkat çekiyor.
Memorial Antalya Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Neslihan Yaprak Barıt, 3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada kulaklık kullanımına ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
Kulak sağlığının yalnızca işitmeyle sınırlı olmadığını belirten Barıt, denge, iletişim becerileri ve genel yaşam kalitesinin de kulak sağlığıyla doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Yüksek ses maruziyeti, enfeksiyonlar ve yanlış temizlik yöntemlerinin geri dönüşü olmayan kayıplara yol açabileceğini ifade eden Barıt, kulaklıkların da günümüzde en önemli risk faktörlerinden biri haline geldiğini söyledi.
Kulaklıkların aşırı ve yüksek sesle kullanımının iç kulaktaki hassas tüylü hücreleri tahrip ettiğini belirten Barıt, bu hücrelerin yenilenmediğine dikkat çekti. 85 desibelin üzerindeki seslere uzun süre maruz kalmanın kalıcı işitme kaybına yol açabileceğini ifade eden Barıt, özellikle kulak içi kulaklıkların sesi doğrudan kulak zarına iletmesi nedeniyle riski artırdığını kaydetti.
Araştırmalara göre kulaklıkla müzik dinleyenlerin yaklaşık yüzde 10’unda işitme kaybı ve buna bağlı sorunlar görülebiliyor. Tinnitus (kulak çınlaması) da en sık rastlanan belirtiler arasında yer alıyor.
Kulak içi kulaklıkların kulak kanalında nem ve sıcaklığı artırarak bakteri üremesini kolaylaştırdığını belirten Barıt, temizlenmeyen veya başkalarıyla paylaşılan kulaklıkların enfeksiyon riskini 10-12 kat artırabileceğini söyledi. Kulak üstü modellerde ise uzun süreli baskının baş ağrısı ve cilt tahrişine yol açabileceğini ifade etti.
Yüksek sesin nadir de olsa iç kulaktaki denge mekanizmasını etkileyerek vertigo gibi sorunlara neden olabileceği uyarısında bulunan Barıt, diyabet gibi bazı hastalıkların veya kullanılan ilaçların kulak hassasiyetini artırabileceğini de sözlerine ekledi.
Uzmanlar, kulak sağlığını korumak için şu kurallara dikkat edilmesini öneriyor:
60/60 kuralı: Ses seviyesini cihazın maksimumunun yüzde 60’ını geçmeyecek şekilde ayarlayın ve günde 60 dakikadan fazla kullanmayın.
Hijyen: Kulaklıkları düzenli olarak dezenfekte edin ve başkalarıyla paylaşmayın.
Doğru model seçimi: Mümkünse kulak üstü modelleri tercih edin; kulak içi kullanıyorsanız silikon uçları doğru boyutta seçin.
Düzenli kontrol: Özellikle gençler ve gürültülü ortamda çalışanlar yılda en az bir kez işitme testi yaptırmalı.
Alternatif kullanım: Mümkün olduğunda hoparlör tercih edin ve sessiz ortamlarda dinleme alışkanlığı kazanın.
Uzmanlar, erken önlem ve bilinçli kullanımın kalıcı işitme kaybının önüne geçmede en önemli adım olduğuna dikkat çekiyor.
Ayça Çatak / Memorial Antalya Hastaneleri Medya ve İletişim Md. Yrd. 0539 314 67 94 ayca.catak@memorial.com.tr
